Geen hiërarchie betekent geen structuur? Toch niet!

Eén van de misvattingen over (meer) horizontaal of zelf-organiserend werken, is dat er geen structuur meer zou zijn, aangezien de hiërarchische structuur in min of meerdere mate werd afgeschaft. Al snel denkt men dan: “Iedereen doet vanaf nu gewoon maar wat hem of haar uitkomt. Vaak met chaos tot gevolg. En dat leidt jammer genoeg tot een volgende misvattingZelf-organisatie? Dat werkt niet!” 

Als je geen – of minder – hiërarchische structuur hebt om je aan vast te houden en om al het werk in goede banen te leiden, wordt het ritme van samenkomen een belangrijke houvast. We herkennen het misschien niet meteen als structuur, maar het is er wel degelijk een! Een terugkerend ritme in afstemming, dat iedereen kent en weet én waaraan iedereen deelneemt, blijkt voldoende om de autonomie van iedereen op één lijn te houden. (Interesse in meer patronen? zie The Hum – Patterns for Decentralised Organising) 

In Percolab hebben we verschillende lagen in het ritme waarmee we samenkomen. We hebben allereerst een wekelijks ritme. We wonen in ons Vlaanderenland redelijk ver uit elkaar, en niet op plaatsen waar veel bussen en treinen passeren. Onze wekelijkse afspraak gebeurt dus via Zoom, een online conferentieplatform waar je elkaar ook kan zien op het scherm. De agenda van deze wekelijkse momenten stellen we samen op doorheen de week in een Slack kanaal. Meestal zijn het praktische, operationele punten die aandacht vragen. Of het kunnen ook intervisievragen zijnsteun, advies, of een uitdaging rond een concreet project. De notities van deze samenkomsten maken we meteen in een online document waaraan iedereen kan bijdragen. Ze zijn dus klaar aan het eind van de samenkomst. 

Omdat we ook nood hebben aan het bespreken van eerder strategische keuzes, aan dieper aanvoelen van waar we naartoe willen, aan het uitwerken van een groter agendapunt, komen we maandelijks ook een volledige dag fysiek samen, gewoon in een van onze huizen en we brengen allemaal iets mee voor de lunch. Altijd boeiende dagen en een rijkelijk buffet gegarandeerd!  

Gisteren hebben we nog een nieuwe laag toegevoegd aan ons ritme: onze kwartaal- of driemaandelijkse dag, weer op een van onze plekken. We gebruiken deze kwartaaldag als het terugkomende moment voor achteruit en vooruit kijkenDoor terug te kijken naar wat we allemaal gedaan hebben sinds onze officiële oprichting in de lente en ons ‘kamp’ in de zomer, maken we voor onszelf zichtbaar wat we allemaal gedaan hebben, en meteen komen ook de punten boven water die nog geen helderheid hebben.  

Naar de toekomst toe wilden we meer helderheid en duidelijkheid creëren. Zo hebben wij gisteren stilgestaan bij wat de bouwblokken zijn van de trajecten die we aanbieden aan klanten. Het is duidelijk dat we steeds ‘op maat’ werken, telkens aangepast aan concrete vragen en situaties. Maar we kunnen wel verschillende bouwstenen onderscheiden die meestal wel aan bod komen in zo’n verandertraject.  

Verder zijn we ook begonnen met onze sterktes te benoemen: dat wat ons onderscheidt van andere begeleiders die ongeveer hetzelfde doen. Pioniers. Dat zijn we allemaal, in hart en nieren. We hebben allemaal een verhaal dat niet past in de gewone manier van zaken doen of in een gewone professionele carrière. Net daardoor kunnen wij ook pioniers uit zowel de sociale sector als uit de ondernemingswereld begeleiden. 

We deinzen er dus ook niet voor terug om allerlei vernieuwende ‘aanvoel-technieken’ te gebruiken en uit te vissen wat ze ons brengen. Zo hebben we gisteren een knoop ontward rond wie onze klanten precies zijn en wie we eigenlijk in ons netwerk willen. We gebruikten een techniek uit het systemisch opstellingenwerk, genoemd ‘werken met vloerankers’. In het begin was het allemaal nog wat vaag en onduidelijk, maar door samen diep te luisteren, te blijven aanvoelen wat er te kort was, waar er energie zat of net niet enz. kwam er weer een doorbraak op ons af!  

Wij, Percolab Belgium, zijn er om grote maatschappelijke ecosystemen te hosten. Waauw!  

En eigenlijk wisten we dat al… als we terugkijken naar onze strategie-sessie die we deden met Eefje Cottenier. Maar we wisten het misschien nog niet echt. De grootte van het project was nog niet helemaal doorgedrongen.

Wat ons nu weer terugbrengt naar ons wekelijkse ritme, om dit nieuwe collectieve inzicht operationeel te maken.